توصیه‌هایی برای روزهای کرونایی

  • دکتر مینا ارجمندپور

    روانشناس بالینی کودک و نوجوان

    تاریخ آخرین بروزرسانی ۱۴۰۰/۰۶/۳۱

روزهای قرنطینه می توانند به شادترین روزهای زندگی ما تبدیل شوند، اگر از این فرصت بدست آمده برای غنی سازی زندگی خود بهره ببریم. این روزها را تمام مردم دنیا تجربه می کنند و در تاریخ ثبت می شود. بنابراین این انتخاب شماست که این روزها در آلبوم زندگی شما تبدیل به زیباترین و یا بدترین لحظات زندگی تان شود. در ادامه متن به راهکارهای متناسب با هر گروه سنی جهت افزایش کیفیت زندگی خود و کودکان اشاره می شود.

 

کودکان نوپا

کودکان نوپا به شدت احساس مفید بودن را دوست دارند، بنابراین بهتر است در کنار شما در کارهای بی خطر روزانه حضور داشته باشند. تصور اینکه کابینت های ظروف پلاستیکی شما را جاگذاری می کنند آنها را سرشار  از ذوق و اشتیاق می کند. اطمینان حاصل کنید که ظروف بی خطر مورد استفاده انها در دسترس شان هست و هنگام غذا خوردن خود آنها را به همراه می آورد. در هنگام طبخ ماکارونی های رنگی و شکل دار، جدا کردن اشکال یکسان آنها را غرق شادی می کند. این گروه سنی برای کوچکترین اشیاء چشمان مشتاقی دارند بنابراین می توانید آنها را به جستجوی وسایل پنهان شده دعوت کنید و لذت بازی کردن در کنار آنها را تجربه کنید. بخصوص در این روزهای قرنطینه با پرپا کردن یک اردو در خانه به قسمتهای مختلف خانه سفر کنید و برای ساعت ها این شکارچیان کوچولو گنج ها را خوشحال نگه دارید. در شرایطی که مجبورید از تلویزیون استفاده کنید بهتر از برنامه های آموزشی برای این سن سود ببرید و حدالامکان به حالت فعال آنها را نگهدارید و از بی تحرکی و سرگرمی های منفعلانه اجتناب کنید. پریدن، رقصیدن، آواز خواندن و دویدن در خانه کمک کننده اند.

 

گروه سنی 4 تا 6 ساله:

این گروه سنی که هنوز هم به شکل مشتاقانه ای کنجکاو هستند برای انجام کارهای خانه در کنار شما دوطللبان با انگیزه ای هستند. عملیات خرد کردن، له کردن، پوست کندن و مخلوط کردن مواد غذایی نه تنها آنها را مشغول نگه می دارد بلکه آنها حس موفقیت و انگیزه به خوردن آنچه آماده کرده اند را نیز پیدا می کنند. فعالیتهای مربوط به آشپزی کردن، پخت کیک و شیرینی و نان و همچنین تمیز کردن و جارو کردن از جمله فعالیتهایی هستند که در غالب سرگرمی برای این گروه می توانند اتفاق بیفتند.  شاید بد نباشد در این روزها برخی از قوانین دست و پا گیر و قابل اعماض به استراحت بروند و به کودکان اجازه دهید تا تا با گسترش فضای بازی و ایجاد قلمروهای جدید برای بازی کردن با اسباب بازی هایشان ابتکار عمل بیشتری بدست آورند. به آنها اجازه دهید با وسایل موجود در خانه چادر بسازند، مبل ها را بهم وصل کنند و قلمروی جدید برای خود طراحی کنند. با ساخت خانه های خلاقانه در اتاق نشیمن و یا اتاق خواب به آنها کمک کنید تا فضای شخصی برای خود ایجاد کنند و در آن قلمرو بتوانند هر آنچه نیاز دارند را در کنار خود داشته باشند( از خوراکی ها و کتاب ها واسباب بازی های مورد علاقه شان).

 

گروه سنی 7 تا 9 سال:

با کودکان این سن به راحتی می شود از آرزوها سخن گفت. با یکدیگر لیست آرزو تهیه کنید و در مورد کارهایی که در آینده می توانید و می خواهید انجام دهید با یکدیگر خیالپرداز ی کنید. آرزوهایی را که در حال حاضر قابلیت انجام دادن دارند را با یکدیگر در قالب یک پروژه اجرا کنید. این پروژه می تواند ساختن یک باغچه کوچک با گلدانهای بهاره باشد و یا یک کاردستی و ماکت از آنچه فرزندتان دوست دارند.

 

گروه سنی 10 تا 12 سال:

این گروه از کودکان گروه سختی هستند چراکه نمی خواهند در دسته کودکان قرار داشته باشند و خود را بزرگسال به حساب می آورند. در این گروه می توان هم از جنبه های درونی و هم از دنیای بیرونی برای فعالیت های لذت بخش سود برد. بنابراین بهتر است آنها را در پروژه های روزمره سهیم کنید. مثلا تهیه و انتخاب یک وعده غذایی را به عهده آنها بگذارید حتی جستجوی دستورالعمل را به خود آنها واگذار کنید. آنها را به استفاده از تخیل خود در نوشتن یک داستان یک دفتر خاطرات تشویق کنید.  همچنین می توانید انها را به چالش پیدا کردن معنای کلمات دشوار با نگاه از طریق واژه نامه ها دعوت کنید.

 

نوجوانان:

روزهای قرنطینه برای این گروه سنی با توجه به دوره پر نوسان نوجوانی با ویروس کرونا سخت تر هم می شود. با تعطیلی مدرسه و رویدادهای لغو شده، بسیاری از نوجوانان از برخی از بهترین لحظات زندگی شان مانند گپ زدن با دوستان و شرکت در کلاس ها فاصله می گیرند. برای نوجوانان تغییر شرایط زندگی همراه با احساس انزوا و بسیار اضطراب آور است. شما به عنوان والد باید با آنها صحبت کنید و به آنها خاطر نشان کنید که این لحظات همانند روزهای پر استرس دیگری که گذشتند گذراست و احساس امیدورای را در آنها بیدار کنید و اینکه در این اتفاق آنها تنها نیستند.  برخی تصمیم گیری ها مانند انتخاب رنگ اتاق خواب خود و یا اتاق های دیگر در خانه, رسیدگی به امور گلدانها و فضای سبز خانه را به آنها بسپارید و در این امور از آنها کمک بگیرید. آنها را تشویق کنید که با کمک نرم افزارهای موجود فیلم خانگی تهیه کنند و یا و یک آهنگ را با یکدیگر همخوانی کرده و به یادگار فیلم بگیریدو از دیدن و شنیدن آن در کنار سایر اعضای خانواده لذت برید.

در آخر اینکه این روزهای بحرانی علی رغم ترس و  اضطرابی که در وجود ما انسانها ایجاد کرده است یک هدیه است و ما می دانیم که گذر زمان به سرعت اتفاق می افتد؛ بنابراین از این زمان برای بودن در کنار هم استفاده کنیم و لذت ببریم .

 

این روزها در پی شیوع ویروس کرونا اکثر ما در خانه می مانیم و جز برای موارد ضروری از خانه خارج نمی شویم این خانه نشینی اجباری برای اکثر ما بخصوص کودکان بسیار خسته کننده و ملال آور شده است . لذا اگر برنامه ی درستی برای کودکانمان نداشته باشیم. آنها پای تلویزیون روز را شب می کنند . آزادی بیش از اندازه در زمینه ی تلویزیون دیدن باعث بروز مشکلات ریز و درشت چه در زمان حال چه در آینده برای کودکانمان می شود .

درست است که امروزه و بخصوص در این شرایط تلویزیون یکی از ابزارهای موثر در آموزش شده است و باعث یادگیری و افزایش شناخت و آگاهی می شود . اما به دلیل اینکه هنگام تماشای تلویزیون بخش گسترده ای از مغز منفعل و غیر فاعل است در بلند مدت باعث تنبل شدن مغز و کاهش قدرت تحلیل مسائل و در نتیجه کاهش قدرت یادگیری و هوش می شود. بنابراین بهتر است  کودک را در آن محدود شود. این محدودیت به معنای فشار و تنبیه نیست . کودکی که از ابتدای زندگی این محدودیت را در برنامه ی خود والدین نسبت به تماشای تلویزیون احساس کند، طبیعتا میل و رغبت درونی اش و پذیرش اش نسبت به آن بیشتر می شود.

  • پس در گام اول تماشای تلویزیون را در خود محدود کرده و برنامه ی مناسب را انتخاب کنید . این برنامه می تواند شامل ، کتاب خواندن، انجام کارهای هنری که به آنها علاقه دارید. ورزش کردن ، آشپزی و گوش دادن به موسیقی ..... شود.

  • نسبت به برنامه های کودکان که از تلویزیون پخش می­شود آگاهی یافته و حداقل یکبار تمام آن ها را نگاه کنید . سپس چند کانال مناسب با زمان پخش مناسب انتخاب کنید.

  • مطلوب این است که کودک تلویوزیون کم ببیند بنابراین تلاش های خود را برای به حداقل رساندن این زمان انجام دهید. برنامه های متعددی برای بازی با کودک و مشغول کردنش انجام دهید تا کمتر به سراغ تلویزیون برود همیشه چند بازی در ذهن داشته باشید تا در صورت لزوم به فرزندان خود پیشنهاد دهید.

  • هیچ­گاه در پاسخ به کودک هنگامی که می گوید حوصله ام سر رفته و خسته شده ام چه کار کنم نگویید به سراغ تلویزیون برو .

  • تماشای فیلم ها و سریال های بزرگسالان می­تواند ذهن ساده و آرام کودک را با خیالات مختلف غیر قابل فهم، مشوش ساخته و آرامش را از او بگیرد. بنابراین گاهی لازم است به خاطر فرزندتان از تماشای فیلم و سریال مورد علاقه خود صرف نظر کنید .

  • از ابتدا در مورد مضرات تماشای تلویزیون با او صحبت کنید، کتاب بخوانید و حرف بزنید. می دانی که بچه هایی که زیاد کارتون می بینند زودتر خسته می شوند . کمتر می توانند بازی کنند. تو فکر می کنی زمانی که کارتون می بینی می توانی بازی هایی رو که علاقه داری انجام بدی؟ به همین دلیل من هر روز به تو کمک می کنم و اتمام ساعت رو به تو یاد آوری می کنم .

  • در صورتی که کودک خودش اقدام به خاموش کردن نمود محبت بیشتری را نسبت به او ابراز کنید. و بعد از آن با او بازی کنید. اگر خواست بیش از زمان مقرر شده ببیند با او گفت و گو کنید. ممکن است تنها ده دقیقه به پایان برنامه ای مانده باشد . نرمش به خرج دهید و اجازه بدهید آن را ببیند.

  • هیچگاه از عقاید خود که تماشای تلویزیون در خانه حدی دارد کوتاه نیایید و حتما با برقراری رابطه ی مناسب او را متقاعد سازید.

  • فراموش نکنید تلویزیون با وجود آنکه بسیار سرگرم کننده و در بعضی موارد مهیج است. اما باعث بوجود آمدن احساس کسالت و رخوت می شود بنابراین سعی کند ساعات تماشای تلویزیون را تا می توانید محدود کنید و بازی، آشپزی با کودک، درست کردن کاردستی با او کتاب خوانی و قصه گویی را جایگزین آن قرار دهید.

 

هانیه لواف روانشناس و مشاور ، درباره حفاظت از کودکان در مقابل اخبار ویروس کرونا، اظهار کرد: در شرایط فعلی و گسترش ویروس کرونا در کشور، ابتدا باید ترس والدین کنترل شود، چراکه برخی از والدین به گونه‌ای از شرایط فعلی می‌ترسند و اخبار را رصد می‌کنند و محوریت تمام گفت‌وگوهایشان درباره کروناست که تأثیر منفی بر کودک می‌گذارد.

به گزارش روابط‌عمومی مرکز مشاوره یاسان، این روانشناس در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان با بیان اینکه کودکان با مشاهده این رفتار والدین، فکر می‌کنند که این ویروس یک مسئله بزرگ است، گفت: والدین در مقابل کودکان باید رفتار خود را کنترل کنند، چراکه ترس از ابتلا به بیماری بیشتر از  بیماری تهدید کننده است.

وی با اشاره به اینکه پیشگویی‌های منفی، ذهن انسان را بیشتر از خود بیماری مسموم می‌کند، افزود: کودکان به دلیل خیال‌پردازی فعالی که دارند، موضوعات را بیش از حد واقعی در نظر می‌گیرند و این مسئله باعث افزایش ترس، اضطراب و وسواس فکری_عملی در آن‌ها می‌شود.

لواف با تأکید بر اینکه «خود بیمار انگاری» یکی دیگر از اختلالاتی است که به واسطه گسترش بیماری کرونا و شنیدن اخبار متعدد در کودکان ایجاد می‌شود، گفت: والدین باید ترس کودک خود را بپذیرند، اجازه دهند هیجاناتش را بروز دهد و درباره ترسی که دارد صحبت کند.

این روانشناس با بیان اینکه والدین باید اطلاعات واقع بینانه به کودک خود دهند، تصریح کرد: لازم نیست والدین درباره جزئیات بیماری ویروس کرونا با کودکان صحبت کنند و هنگام حضور آن‌ها از تعداد کشته شدگان و مبتلایان صحبت کنند؛ والدین باید فقط به کودکشان بگویند: «این بیماری مانند سرماخوردگی است، اما به دلیل اینکه هنوز منشأ آن پیدا نشده مشکل ساز شده است و ما باید پیشگیری کنیم.»

وی گفت: راه‌های پیشگیری را به کودکان آموزش دهیم، رفت و آمدشان را کنترل کنیم و برای آن‌ها در خانه سرگرمی ایجاد کنیم، چراکه انجام فعالیت‌های لذت بخش، ذهن کودک را از ویروس کرونا دور می‌کند، پس والدین علاوه بر کنترل ترس خود، نباید با کودک درباره جزئیات بیماری صحبت کنند.

 

در این روزها که ویروس کرونا بیش از آنکه از نظر جسمانی آسیب زننده باشد، از نظر روانی افکار را مورد هجوم قرار داده است و همه نگران سلامت خود و اطرافیانمان از نظر جسمانی هستیم و به انجام اقداماتی پیشگیرانه و یا حتی درمانی می‌پردازیم، در این مقاله می‌خواهیم با اشاره به نکاتی کوتاه به جهت جلوگیری از آسیبی که در این دوران متوجه روان کودکان و نوجوانانمان است بپردازیم.


عملکرد اضطراب در بدن انسان به صورت U معکوس یا وارونه می‌باشد بدین ترتیب که اگر اضطراب ما در سطح بسیار پایینی باشد به گونه‌ای که هیچ یک از اخبار راجدی نگیریم و عملکردی متناسب با این موقعیت نداشته باشیم خود و دیگر اطرافیانمان را در معرض خطر بسیار بالایی قرار می‌دهیم. اگر اضطراب ما در حد سازنده و مناسبی بالا باشد بصورتی که بتوانیم میزان خطر بیرونی را متناسب با واقعیت تخمین بزنیم و آن را پیش‌بینی و در جهت حفاظت و حمایت از خود و اطرافیانمان تلاش کنیم قطعا می‌توانیم تا مقدار بسیار زیادی سلامت جسمانی و روانی خود و اطرافیانمان را تامین کنیم اما اگر اضطرابمان در سطح بسیار بالایی باشد، به همان میزان عملکرد جسمانی و روانی ما را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد و کیفیت عملکرد ما را به سطح بسیار پایینی تنزل می‌دهد.

بدین ترتیب طبیعی است در این چنین شرایطی ما نگران سلامت خود و اطرافیانمان باشیم، ولی پیگیری و بی‌وقفه در جست جوی اطلاعاتی در رابطه با آمار و شدت بیماری و ارتباط با افرادی که ولو اطلاعات مفیدی را با هیجان بسیار منفی و با حالی ناتوان و مستاصل و درمانده از مدیریت اضطراب خود آن را افراطی به دیگران انتقال می‌دهند می‌توانند ما را به سطح بالایی از ترشح هورمون اضطراب برسانند که نه تنها این میزان اضطراب کارآمد نیست بلکه باعث عملکرد ضعیف سیستم ایمنی بدن و مستعد ابتلا به بیماری میشویم و از سمتی موجب رفتاری همراه با اضطراب و تنش با اطرافیان به خصوص کودکانمان می‌شویم، زیرا که هر چند در تلاش کنیم تا در ارتباط با کودکمان از جملاتی با لحن و کلمات استرس زا استفاده نکنیم ولی آنها به اصطلاح با والدینشان بلوتوث روانی دارند و حال مضطرب و مستاصل آنها را کاملا درک می‌کنند و حتی در کوچکترین پیغام‌هایی که به آنها می‌دهیم در راستای رعایت بهداشت و آموزش‌های پیشگیرانه ، کودکان دست به رفتارهایی از سر نافرمانی، مقابله، لجبازی و پرخاشگری می‌زنند و دومینو وار این احساس ناامنی از ما به آنها انتقال و باعث تخریب رابطه ما با آنها می‌شود.

در مواقعی که در شرایط بحران به سر می‌بریم بهتر است با افرادی تعامل کنیم که از نظر روانی به اصطلاح وزن روانی بالاتری دارند بدین معنی که با هر خبر و اتفاق ناخوشایندی از پادر نمی‌آیند و می‌توانند در مقابل مشکلات تاب‌آوری و مقاومت بالاتری داشته باشند و به دنبال راهکارهایی مناسب در راستای رسیدن به اهدافمان باشند، این افراد به جای اینکه در مسئله حل شوند، مسائل را در خود حل می‌کنند و‌ به دنبال راهی هستند تا حال خوش بهتری را در این مواقع تجربه کنند و در واقع در هر رنجی گنجی می‌یابند.

ما می‌توانیم از تاب‌آوری این افراد در برابر مشکلات الگو‌ بگیریم و منِ قوی‌تری را در خود شکل دهیم و با این اندیشه که حال در موقعیتی هستیم که خارج از کنترل ماست اگر چه رفتاری انجام دهیم حال خوش بهتری داریم و قطعا برای رسیدن به حال خوش بالاتر و بهتر از راهکارهایی که حال خوش بهتر پایداری را برای ما بوجود می‌آورند استفاده کنیم، و از راهکارهایی که حال خوش موقتی به ارمغان می‌آورند اجتناب کنیم؛ مانند: استفاده از مواد، الکل، اجتناب کامل از اخبار و ...


قطعا تا به اکنون به اندازه کافی و مناسب در جریان روش‌های پیشگیری قرار گرفته‌ایم و‌اطلاعات کافی و لازم را کسب کرده‌ایم پس پیگیری افراطی و وسواس‌گونه که به جهت کسب آرامش مدام در پی آن هستیم اضطرابی پایدار در ما بوجود می‌آورد و سطح بر انگیختگی ما را بالا می‌برد مانند تشنهه‌ای که در پی آب است ولی برای رفع تشنگی‌اش از آب دریا می‌نوشد پس مدام تشنه‌تر می‌شویم و در پی عطش بیشتر به رفتار اضطرابی و وسواس گونه خود بیش از پیش دامن می‌زنیم.

در پی این اخبار ما احساس‌های منفی از قبیل نگرانی، ناراحتی، عصبانیت و اضطراب و ... را تجربه می‌کنیم که ما این احساسات را به اصطلاح درد می‌نامیم ، همه احساسات در وجود ما طبیعی هستند پس طبیعی است که ما در مقابل این اتفاقات احساسات منفی یا همان درد را تجربه کنیم اما اگر این احساسات منفی را با یک عکس‌العمل بد و نامناسب مانند پی‌گیری مداوم اخبار، امر و نهی همراه با تحکم به کودکان برای انجام اعمال بهداشتی و یا صحبت کردن با چهره و صدایی مضطرب و نگران همراه کنیم آنها را به رنج تبدیل کرده‌ایم .
پس بدین ترتیب در شرایط پیش رو و این هم‌نشینی طولانی در طی روز با کودکانمان بهتر است از خلاقیت خود استفاده کنیم و به بهبود ارتباط و ترمیم رابطه‌مان با کودک بپردازیم و نهایت حظ و بهره را ببریم که قطعا کاری سخت، خارج از حوصله و توان ماست؛ این امر تنها با پیش رفتن همواره ما با اولویت‌هایمان میسر می‌شود.

در این شرایط اولویت برای ما گذراندن اوقاتی با حداکثر کیفیت با کودکانمان می‌باشد و نیاز است که به اصطلاح قد روانی خود را نیز بالاتر ببریم تا بتوانیم دنیا را از پس چشمان کودکمان ببینیم بدین معنی که درک کنیم که از خانه ماندن کسل، بی‌حوصله، خسته از کار یکنواخت و به دنبال تفریح می‌باشد.

پس با گذراندن اوقاتی اختصاصی با کودک و انجام بازی‌ها و تمریناتی با کودکانمان حال بهتری را برای خود و او بوجود آوریم، در این راستا من و همکارانم تلاش کرده‌ایم تا با نشر مطالب کاربردی و قابل اجرا در فضای مجازی ابزارهای سودمندی به جهت تقویت مهارتهای شناختی و بهبود را بطه در اختیار شما عزیزان قرار دهیم.

و در آخر در این شرایط بحران رفتاری که به شدت برای کودکان می‌تواند آسیب زننده باشد، ما با توجه به اینکه از اخبار اضطرابی از طریق رسانه، دوستان و اطرافیان انباشت می‌شویم، از تخلیه اضطرابمان بر روی کودکان با لحن، کلمات و جملاتمان خودداری کنیم، پس از انتقال اطلاعات جزئی، اغراق‌آمیز، ارائه آمار، شدت و شیوع بیماری جدا به کودکانمان اجتناب کنیم زیرا تنها راه کاربردی در این مواقع آموزش کودکان از طریق انیمیشن‌ها، عکس و فیلم‌های آموزشی مراقبت از خود و دیگران و ارائه اطلاعات در حد فهم و دانش کودک و بسیار عینی و محسوس فارغ و دور از کلمات انتزاعی می‌باشد.

و تا زمانی که کودکانمان آموزش کافی ندیده‌اند و ناتوان از انجام اعمال مراقبتی و بهداشتی هستند از حضور آنها در جوامع عمومی اعم از مدرسه و ... جلوگیری کنیم و در هنگام آموزش کودکانمان از هر نوع رفتاری که باعث تخریب و قطع رابطه سالم ما با فرزندانمان از جمله؛ تحقیر، تهدید، سرزنش، نصیحت و انتقاد می‌شود به شدت اجتناب کنیم زیرا که این رفتارها نه تنها ما را به خواسته‌مان نمی‌رساند بلکه باعث تخریب رابطه ما با کودکمان و حتی قرار دادن کودک را در جبهه مقابلمان می‌شود.

 

بازی و اسباب بازی از روزهای آغازین زندگی فرد تا زمان بزرگ سالی همواره همراه او بوده است. و عمیقا با زندگی شخص پیوند می خورد و اثرات مثبت و یا منفی بر جسم  و روح فرد دارد. بنابراین ضرورت توجه به آن ها درهر دوره سنی احساس می شود.

پدیده بازی بر حسب علل، زمینه ، شرایط طی زمان ها و مکان های مختلف شکل های گوناگونی به خود گرفته است . امروزه همراه با تحولاتی که در زمینه الکترونیک و گوشی های هوشمند صورت گرفته است . نسل جدید بازی ها به وجود آمده است که به عنوان یک وسیله گذاران اوقات فراغت حتی به زندگی بزرگسالان کشیده شده است .

این روزها به دلیل شیوع ویروس کرونا و قرنطینه ی اجباری و در نتیجه افزایش ساعات ماندن در خانه و اوقات فراغت روی آوردن به این بازی ها بیشتر شده و افراد خانواده از بزرگ و کوچک به نوعی در گیر آن شده اند . درست است که کودکان و نوجوانان در مواجهه با این بازی ها آسیب پذیرتر هستند، اما راه حل هایی برای کاهش این آسیب ها و افزایش فواید بازی وجود دارد. راهکارهایی که والدین را از نگرانی ها خلاص و باعث افزایش قدرت مدیریت آن ها می شود.

 

والدین برای کاهش تاثیر گذاری بازی های رایانه ای می توانند راهکارهای زیر را به کار بندند:

  • این آگاهی را به کودک خود منتقل کنید که انتخاب بازی ها یا دانلود کردن آن ها توسط شما صورت می گیرد. اما در این خصوص حتما باید علایق کودک را در نظر گرفته و به نیاز های او هم توجه کنید.

  • از قبل در مورد بازی ها تحقیق کرده وتناسب سن بازیکن و بازی را در نظر داشته باشید.

  • با او همبازی شوید. بهتر است با فرزندتان همبازی شوید از این طریق هم باعث بهبود رابطه یتان با او می شوید و هم می فهمید فرزندتان با چه کسانی و چگونه بازی می کند . افزون بر این از محتوای بازی ها به طور دقیق آگاه می شوید.

  • پیش از شروع بازی حتما با کودک خود در مورد تعداد دفعات بازی یا زمان آن گفت و گو کنید و بگویید هنگامی که زمان به پایان رسید، شما او را آگاه می کنید. می توانید برای سهولت در ترک بازی رایانه ای، به او پیشنهاد یک بازی جنبشی یا فکری پس از اتمام آن را بدهید.

 

در صورتی که فرزند شما از رها کردن سر باز زد اقدامات زیر را انجام دهید:

  • به هیچ عنوان با اجبار و فشار واکنش نشان ندهید.

  • با لحن مهربان اما قاطع به او بگویید که منتظر اتمام بازی او نشسته اید.

  • از او بخواهید که مشخص کند تا چه موقع شما باید منتظر اتمام بازی او باشید و اندکی صبر کنید .

  • با لحنی آرام به او توضیح دهید که این تعلل و تاخیر می تواند منجر به این شود که بار دیگر به او اجازه بازی ندهید.

  • در نهایت می توانید رنجش و ناراحتی خود را نشان دهید و این احساس را به کودک منتقل کنید و بازی را طبق قرار قبلی پاک کنید .

 


ذهن آگاهی به معنای آگاهی بیشتر از دنیای درون از طریق توجه هدفمند به خود در لحظه، به روشی غیر قضاوتی است. در حقیقت ذهن آگاهی یک سفر است و نه یک مقصد. هرچه بیشتر از ذهن آگاهی بیاموزیم، بیشتر از قدرت گسترده آن برای تحول شگفت زده می شویم. چراکه تأثیرات مثبت آن بر سلامت جسمی و روانی کودکان و بزرگسالان کاملا تایید شده است. ترویج مهربانی، صبر و شفقت برای دیگران، توانایی تقویت خودکنترلی، افزایش توجه / تمرکز و تشویق برای تصمیم گیری بهتر پیامدهای بکارگیری ذهن آگاهی در زندگی کودکان است. بنابراین بدون شک آشنایی با فعالیت های ذهن آگاهی برای بچه ها یک سرمایه گذاری پربازده و عاقلانه است. ذهن آگاهی در واقع باعث تغییر ساختار و عملکرد مغز در مناطق آمیگدال (احساسات)، هیپوکامپ (یادگیری و حافظه) و قشر جلوی مغز (خود تنظیمی) می شود. این مناطق برای رشد و بهزیستی کودک از نظر شناختی، اجتماعی و عاطفی از اهمیت ویژه ای برخوردارند. به این ترتیب شما می توانید از فرصت این روزهایی طولانی در خانه ماندن برای اموختن شیوه های لذت بخش و کوچک ذهن آگاهی به فرزندان سود ببرید.

بچه ها طوری طراحی شده اند که همزمان در حرکت، بازی کردن و دویدن، در حال یادگیری و کاوش هستند. مناطقی از مغز آنها كه مربوط به خود كنترلی و تمركز است هنوز در حال توسعه هستند. در حالی که برخی از بچه ها، بلافاصله از دستور والدینشان در گذاشتن یک تشک یوگا پیروی می کنند، برخی دیگر اظهارات کنترل گرانه و دستوری مانند "ما اکنون می خواهیم درباره مفهوم ذهن آگاهی بیاموزیم!"را برنمی تابند. بنابراین برای آموختن این مهارت به کودکان بهتر است یک رویکرد طبیعی تر  داشته باشید. در ادامه به چند مثال اشاره می شود، اما آنچه برای شما طبیعی است را استفاده کنید.

"بعضی اوقات حس خوبیه اگه متوقف بشیم و به آنچه در اطراف مان هست توجه کنیم."

"گاهی اوقات دوست دارم دکمه توقف را فشار دهم و بدن خودم را بررسی کنم تا ببینم چه احساسی دارم."

"آیا دوست داری در مورد ترفند جدیدی که یاد گرفتم بدونی که به تو کمک می کنه تا ذهن خودت را پاک کنی و  بتونی راحت تر فکر کنی و احساس خوبی داشته باشی."


در اینجا چند کار کوچک وجود دارد که می توانید با کودک خود انجام دهید تا لحظات کوچک ذهن آگاهی را در کنار هم کشف کنید و لذت ببرید.

1- افکار مهربانانه را تمرین کنید با تشویق کردن فرزندتان به اینکه به 5 نفر فکر کند که دوست دارد برای آنها آرزوهای خوب بفرستد.

2- در ظرفی را بر روی آن محکم بزنید و کودک خود را دعوت کنید تا هنگامی که دیگر صدایی را هوا نمی شنود به شما سیگنال دهد.

3- از کودک بخواهید با یک نفس عمیق هوا را وارد بینی کرده و سپس از طریق دهان به آرامی با بیرون دادن هوا سعی در درست کردن حباب از درون حلقه های حباب ساز کند.

4- به مدت 5 ثانیه عضلات مختلف بدن را منقبض کند و سپس رها کند.

5- نفس عمیق بکشد و با تمرکز بر روی تنفس تبدیل به یک مجسمه یخی شود و در همان لحظه عطر شکلات داغ پیچیده در فضای آشپزخانه را بو کند.

6-از طریق توصیف بو، بافت و طعم غذا حین خوردن میان وعده با ذهن خود آنرا میل کند.

7-به اکتشاف بافت اشیاء در طبیعت بپردازد، در حین قدم زدن در حیاط اشیاء مختلف را جمع کنید و با لمس کردن آنها و نگاه کردن به آنها به توصیف آنها بپردازید.

8-فرزند خود را تشویق کنید که در مورد حالتهای احساسی اش مثل یک هواشناس گزارش دهد. " من امروز تاریک و ابری هستم همراه با کمی قطرات بارانی در داخل چشمم".

9-کنار هم دراز بکشید و به آسمان نگاه کنید و در میان ابرها شکل های مختلف حیوانات و اشیاء را جستجو کنید.

11-در یک مسیر کوتاه با یکدیگر پیاده روی کنید و در طول مسیر به مناظر و صداها توجه کنید.

12-با انتخاب چندین شیء ، حس لمس کردن متفاوتی را تجربه کنید و تفاوت آن را در نحوه خشکی در مقابل رطوبت مقایسه کنید.

13-حین خوردن لقمه ها هر دو حرکت آهسته را در پیش بگیرید و به مه و طعم آن در ان لحظه فکر کنید.

14- از فرزند خود بخواهید در تهیه یک غذا به شما کمک کند و حین انجام آن بوی همه مواد غذایی را کشف کند.

15- فرزند کوچکتان را دعوت کنید تا یک دوست عروسکی اش را به حرکت درآورد، در حالیکه دراز کشیده و عروسک کوچولو بر روی شکمش قرار گرفته و  با تنفس عمیق خود از طریق بینی و بیرون دادن هوا از دهان این کار را انجام دهد.

16- از کودک خود بخواهید هنگام تجربه یک احساس، بدن خود را اسکن کند و توصیف کند که در کجا بیشترین احساس را دارد.

17- با فرزند خود بنشینید و "احساسات خود را" رنگ کنید و هر احساس را با رنگی جدید به تصویر بکشید.

18- با فرزندتان به برخی از موسیقی ها گوش دهید و ببینید که صدای چند ساز را می توانید تشخیص دهید.  

19- قدردانی را تا آنجا که ممکن است با فرزند خود تمرین کنید و از داشته های کوچگ شروع به شمارش کنید و از آنها سپاسگزار باشید.


 

سخن آخر اینکه مزایای فعالیت های ذهن آگاهی برای بچه ها نامحدود است و اخیرا  تحقیقات جدیدی شروع به کاوش در مورد فواید آن کرده اند. لحظات کوچک که باعث آگاهی ما نسبت به بدن، نفس و یا محیط فعلی می شوند، تأثیر زیادی در مهارتهای حیاتی زندگی برای کودک ما دارند. به خاطر داشته باشیم هنگامی که نیازهای فرزندمان را با خلاقیت، سرگرمی و حرکت برآورده می کنیم، در حقیقت از طریق یک تجربه مشترک و نه اجباری، ذهن آگاهی را در کودک ترغیب و تقویت می کنیم.

برچسب ها:

فرم ارسال نظر

3 + 8 = ?

نظرات کاربران

فرم ارسال نظر

4 + 6 = ?